Vragen aan de reumatoloog (deel 3)

Elke week leggen we een selectie van medische vragen voor aan ons artsenteam.
Hier lees je de (ingekorte) vragen en de antwoorden erop.
Heb je zelf een vraag aangaande reumatoïde artritis?
Stuur naar ra@raliga.be.
De vraagsteller blijft volledig anoniem.

 

Vragen aan de reumatoloog.

Opmerking: Gelieve de vragen aan de dokter puur algemeen te houden en niet 'consultatiegericht'! Zonder kennis van het dossier kan en mag de dokter hier niet diepgaand op ingaan.

De laatste tijd krijgen we talrijke vragen binnen over andere reumatische aandoeningen.
Vriendelijk verzoek de vragen te beperken tot reumatoïde artritis.
Vele antwoorden vindt men trouwens reeds op de website in de rubriek 'Wat is reuma'.
Consulteer eveneens de verschillende rubrieken in de website of gebruik de 'ZOEK' functie. (webmaster)

Top

Top

Ik heb RA, een zeer verlaagd immuunsysteem en ik gebruik MXT. Kan ik dan een vaccinatie krijgen tegen gordelroos of zona?

Doel van het vaccin tegen zona
De bedoeling van het vaccin tegen zona is het risico op reactivatie van het virus te verminderen, maar het vaccin kan zona niet geheel voorkomen. Het vaccin tegen varicella verhindert infectie tegen dit virus en dus ook tegen zona. Het vaccin tegen zona wordt toegediend aan mensen die, per definitie, varicella reeds ontwikkeld hebben. Het herpes zoster-virus is dus reeds sluimerend aanwezig in hun zenuwstelsel. Gevaccineerde mensen kunnen dus nog een zona krijgen, maar onder een minder uitgesproken vorm en met minder pijn.

Duur van de bescherming van het vaccin tegen zona
Onderzoekers weten nog niet hoelang het vaccin beschermt. De huidige studies geven een beschermingsduur van zeven jaar aan zonder herhalingsvaccin.

Een vaccin voor wie?
Het vaccin tegen zona is beschikbaar op de Belgische markt. Het kan worden toegediend aan mensen ouder dan 50 jaar. Dit verzwakte levende vaccin is niet geschikt voor wie immunocompromised is, net de groep die het meeste risico loopt op ernstige zona.

Doeltreffendheid van het vaccin tegen zona
Dat het vaccin werkt, is bewezen in klinische studies en in de praktijk in landen waar het vaccin al voorhanden is. In Engeland bijvoorbeeld wordt het vaccin toegediend aan alle mensen tussen 70 en 80 jaar. Met als gevolg dat men ongeveer de helft minder zona en 66% minder (post-)herpetische pijn heeft vastgesteld.

Vraag beantwoord in juli 2016 door Head department of rheumatology bvba dokter Klaas Vandevyvere, reumatologie

Top

 

Is er een verband tussen huisstofmijtallergie vanaf de geboorte en Reumatoïde Artritis op latere leeftijd?

Er is volgens mij geen duidelijk verband tussen beiden. De processen die betrokken zijn bij het ontstaan van huisstofmijt zijn totaal afwijkend van de mechanismen die aanleiding geven tot het ontstaan van reumatoïde artritis. Waar bij allergische reacties vooral eosinofielen, IgE-eiwitten en mastcellen betrokken zijn (zie tekening), zijn bij Reumatoïde Artritis vooral B-cellen en T-cellen betrokken alsook IgG- eiwitten (Ons afweersysteem bij Reumatoide Artritis)

Vraag beantwoord in augustus 2015 door Dr. Klaas Vandevyvere, reumatoloog, AZ groeninge

Top

 

Ik heb al vele jaren palindroom reuma. Heb daarvoor veel soorten medicatie gehad. Na Non- Hodgkin gestopt met methotrexaat. Nu gestopt met Plaquenil door jeuk, en omdat er bij palindroom reuma geen schade zou ontstaan na een aanval. Heb nu het gevoel dat ik blijvend pijn in de gewrichten van handen en voeten heb. Heb nu geen baan meer en kan hier wel mee leven. Maar kan het zijn dat de palindroom reuma overgegaan is in reumatoïde artritis? En zo ja, is behandeling dan ook noodzakelijk om schade te voorkomen? Ik heb nu al erg weinig kracht in mijn handen. Ik gebruik alleen 5 mg prednisolon.

Het woord palindroom reuma is een beetje een ongelukkig woord of uitdrukking. Eigenlijk duidt het op het feit dat er een inflammatoir proces ter hoogte van gewrichten actief is, maar men het nog niet kan catalogeren onder de vorm van één of andere definitieve diagnose: vandaag de dag spreekt men veeleer over een 'early undifferentiated artritis'. Men spreekt van een reumatoïde artritis wanneer het klinisch beeld evolueert in de richting van een vrij karakteristiek beeld waarbij dominant symmetrische aantasting optreedt van meestal kleine gewrichten doch potentieel ook grotere gewrichten al dan niet in aanwezigheid van auto-antistoffen zoals een RF of CC-antistoffen. Evenwel is het een foutieve opvatting ervan uit te gaan dat een “palindroom reuma geen schade zou veroorzaken, dit is een duidelijke misvatting. Dergelijke inflammatie-processen hebben wel degelijk ook de potentie in zich om het gewricht te schaden en dienen evenzeer behandeld en ook opgevolgd te worden.

Lees meer over palindroom reuma

Vraag beantwoord in augustus 2015 door Dr. Klaas Vandevyvere, reumatoloog, AZ groeninge

Top

Sinds vele jaren (meer dan dertig jaar) heb ik ernstige reumatoïde arthritis. Gebruik hiervoor al heel lang methotrexate en meloxicam en uiteraard foliumzuur. Heb aan beide zijde heupprotheses en sinds oktober 2014 een totale knieprothese. Terwijl bij de heupprotheses het herstel prima is gegaan is dit bij de knieprothese niet het geval. Beperkingen zijn toegenomen. Is het bij u bekend dat er problemen en complicaties zijn bij het herstel door de combinatie medicijnen en reumatoide arthritis.

Het antwoord is vrij eenvoudig : het herstel na een totale knieprothese is algemeen veel trager dan na een totale heupprothese . Dit is duidelijk beschreven en gekend. De invloed van reuma medicijnen is tevens gekend en zij hebben vooral een invloed op herstel van de wonde die vertraagd verloopt doch beïnvloeden de revalidatie niet.

Vraag beantwoord in mei 2015 door Dr. Klaas Vandevyvere, reumatoloog, AZ groeninge

Top

Ik heb de laatste maanden veel last van beide duimgewrichten met heel wat krachtverlies. Is een duimprothese een optie bij RA? Kan er dan rond het nieuw gewricht niet opnieuw ontsteking ontstaan? Een orthopedist is voorstander van een stuk pees uit mijn onderarm te transplanteren i.p.v een prothese waarvan hij zegt dat bij de laatste krachtverlies een probleem is. Dus ik weet het even niet meer, en denk eraan om te wachten met een ingreep tot het echt niet meer gaat.

Bij vervangen van een gewricht wordt het gewrichtskapsel ter plaatse gelaten. Het gewrichtskapsel is een dun vliesje dat het gewricht begrenst en verantwoordelijk is voor aanmaak van gewrichtsvocht wat ons kraakbeen blijft voeden . Bij reumatoïde artritis ontstaat de ontsteking precies in dat gewrichtskapsel, waarbij het ontstekingsfront langsheen het kapsel zich verplaatst en zo kraakbeen en onderliggend bot kan aantasten. Derhalve kan een gewricht opnieuw gaan ontsteken ondanks een prothese. Bij de keuze van ingreep dien je je te laten leiden door de pijnklachten en/of beperkingen in dagelijkse leven. Wanneer de pijn niet meer beantwoordt aan pijnstillers en/of  je functioneren sterk beïnvloedt, is een ingreep te overwegen. Het type ingreep behoort tot de expertise van de handchirurg. Belangrijk is te weten of hij voldoende ervaring heeft met ingrepen bij patiënten met reumatoïde artritis.

Vraag beantwoord in februari 2015 door Dr. Klaas Vandevyvere, reumatoloog, AZ groeninge

Top

Graag had ik geweten indien Humira niet aanslaat (6 mnd genomen) er een andere TNF-remmer kan helpen, om maar één te noemen, Enbrel bv. Is het zo indien er één soort niet helpt de kans klein is dat er een andere wel aanslaat? Ik neem nu Arcoxia, maar slaap daar slecht van en heb een opgejaagd gevoel.

Het antwoord op deze vraag hangt van het volgende af: heeft het product nooit gewerkt van het begin (=primaire faler) of heeft het product initieel wel gewerkt en in tweede tijd zijn effect verloren (secundaire faler)? Indien het gaat om een primaire faler is het beter de klasse van TNF-blokkers te verlaten en te opteren voor een andere klasse. Indien het gaat om een secundaire faler, kan je een andere TNF-blokker starten. De kans op een goed antwoord met een nieuwe TNF-blokker is dan groot. Je zou ook een product van een andere familie kunnen kiezen. Evenwel gaat de voorkeur naar het eerste uit.

Vraag beantwoord in september 2014 door Dr. Klaas Vandevyvere, reumatoloog, AZ groeninge

Top

Zijn er onderzoeken bekend naar de relatie tussen chronische RA-pijnen, pijnstilling, cortisone injecties en bijwerkingen zoals depressie en agressie bij ouderen? Mijn schoonmoeder (81) heeft ernstige RA en krijgt 4 x per jaar cortisone ingespoten in haar knie. Sinds kort is hierbij pijn in haar schouder gekomen, waarvoor ze ook een cortisone injectie kreeg. Ze heeft 2 x achter elkaar een acute ontsteking aan haar hand gehad, waarvoor ze met penicilline wordt behandeld, daarnaast neemt ze dagelijks diclofenac en paracetamol tegen de pijn. Kan deze hele batterij medicamenten leiden tot de genoemde bijwerkingen?

Ik ga eerlijk bekennen dat dit een zeer moeilijke vraag is. Waarom, omdat immers depressie en agressiviteit op oudere leeftijd heel wat redenen of onderliggende oorzaken kan herbergen. Een veralgemeende kijk door een huisarts en eventueel geriater is hier belangrijk, zinvol en ondersteunend. Medicatie kan eventueel een bijdrage leveren tot die klachten doch meerdere andere oorzaken of een combinatie van factoren kunnen aan de basis liggen.

Vraag beantwoord in juni 2014 door Dr. Klaas Vandevyvere, reumatoloog, AZ groeninge

Top

Bij mijn dochter (46j) is onlangs reumatoïde artritis waargenomen. Nu is mijn vraag: men zegt dat bv. spinazie en zuring moeten vermeden worden. Is dit waar?

Er bestaan op heden geen aanwijzingen dat dieetmaatregelen welke dan ook een invloed hebben op het verloop van reumatoïde artritis. Derhalve is geen specifiek voedingsadvies noodzakelijk.

Vraag beantwoord in juni 2014 door Dr. Klaas Vandevyvere, reumatoloog, AZ groeninge

Top

Twee jaar geleden stelde men bij mij RA vast. Toen ik de diagnose kreeg ben ik direct begonnen aan een behandeling: Ledertrexaat, later Arava erbij. De Arava was er teveel aan, mijn lichaam kon de medicatie niet meer verdragen en ik moest onmiddellijk met alles stoppen. Na zes weken stelde men voor om opnieuw met Ledertrexaat te starten, maar dat heb ik dan niet gedaan. Ik ging op zoek naar alternatieve manieren om de pijn te verminderen. En dat lukt behoorlijk. Met accupunctuur en voedingsadvies kan ik de pijn heel goed controleren (ik neem hoogstens 1 doosje feldene op 1 jaar ). Maar mijn huisarts vroeg me om toch nog eens advies te nemen bij een reumatoloog, omdat (ondanks dat de pijn heel goed te verdragen is) hij vervormingen van de gewrichten verwacht. Ik heb dat dan ook gedaan en het voorstel is om terug met ledertrexaat te starten. Mijn reumafactor is hoog positief en de anti-ccp waarden zijn >340. Onstekingen in mijn bloed staan op 24 (wat blijkbaar niet hoog is). Mijn vraag is nu: ik las in de vragenlijst dat ze vooral voortgaan op de symptomen bij de patiënt en de graad van ontstekingen in het bloed wat betreft de werking van Ledertrexaat. Maar ik heb pijn die te verdragen is en mijn ontstekingen zijn laag. Hoe kan men dan de werking van Ledertrexaat evalueren? Ik zit nog altijd met de schrik om medicatie te nemen en zoek goede redenen om terug te herstarten.

Om de activiteit van uw reumatoide artritis te evalueren, bekijkt uw arts verschillende zaken: hij luistert naar uw eigen bevindingen, hij onderzoekt de gewrichten op pijn en zwelling. Tevens bekijkt hij het bloed op ontsteking en eventuele invloed van uw medicatie op bloedcellen, lever en nieren. Hij gaat een aantal van deze bevindingen in een formule steken. Dit noemen we de DAS - score. DAS staat voor Disease activity score of ziekte activiteitsscore. Hierbij kan u ofwel in remissie zijn of lage, matige, hoge ziekte activiteit hebben. Hij gaat deze waarde vergelijken met vorige waarden. Op basis hiervan heeft hij een beeld van de evolutie van uw ziekte en of zijn behandeling goed afgestemd is op uw individuele ziekte. Tevens worden op geregelde tijdstippen foto's gemaakt, 1 jaar na start behandeling en nadien om de twee jaar. Hierdoor krijgt de arts een idee of uw behandeling naast de symptomen van de ziekte ook de schade afremt. Vandaag de dag gebruikt uw reumatoloog ook regelmatig echografie om de activiteit van uw ziekte te volgen. Dit kan soms nog gevoeliger informatie omtrent al dan niet aanwezigheid van ontsteking en/of schade krijgen. Zo ziet u dat uw arts op verschillende manieren uw ziekte tracht in beeld te brengen om het effect van uw medicatie te beoordelen. We weten immers dat reumatoide artritis een chronische aandoening is, die naast klachten ook schade en functieverlies kan geven. Een basistherapie is dan ook belangrijk om deze verschillende aspecten van uw ziekte te onderdrukken, immers genezen kan men op heden niet.

Vraag beantwoord in april 2014 door Dr. Klaas Vandevyvere, reumatoloog, AZ groeninge

Top

Ik heb psoriasis artritis en Ledertrexate schijnt niets te doen, of toch niet veel? Ik heb gelezen over een chip in de nek. Is er een hospitaal hier in België dat deze behandeling toepast?

  1. Eerste deel verdient nuancering: er zijn op heden geen klassieke klinische studies met voldoende aantallen patiënten ter beschikking die het effect van Ledertrexate bij psoriasis artritis kunnen aantonen. Dit is iets anders dan te zeggen dat Ledertrexate niet werkt. Ledertrexate wordt trouwens vaak als eerstelijnsmiddel gebruikt bij psoriasis artritis en ook bij psoriasis waarbij toch subjectieve, en objectieve verbetering te bemerken is.
  2. De chip in kwestie is op dit moment enkel beperkt tot Nederlandse onderzoekscentra.

Vraag beantwoord in januari 2014 door Dr. Klaas Vandevyvere, reumatoloog, AZ groeninge

Top

Afgelopen dinsdag heb ik te horen gekregen dat mijn waarden verhoogd zijn. RF: 50 - Anti CCP: 45. Ik ben een vrouw van net 25 en dus erg bang, ik ben in afwachting van een gesprek met de arts.
Wil dit zeggen dat ik reuma heb?! Vorig jaar mei 2012 ben ik ook geprikt, had toen RF: 29 - Anti CCP: 138
Wat wil deze daling en stijging zeggen? Ik ben wel hypermobiel dus na krachttraining heb ik wel eens last van een gewricht.

Zolang er geen gewrichtsklachten zijn hebben deze vastgestelde testen geen enkele waarde. De schommelingen van deze waarden hebben ook geen echte betekenis. Het enige wat men kan concluderen is dat door aanwezigheid van CCP antistoffen de kans bestaat dat u reumatoïde artritis kan ontwikkelen. Bij eventuele klachten is het best uw huisarts te raadplegen en die moet evalueren of doorverwijzing naar reumatoloog genoodzaakt is.

tabel

Vraag beantwoord in november 2013 door Dr. Klaas Vandevyvere, reumatoloog, AZ groeninge

Top

De knie van een kennis van mij zou operatief kunnen vervangen worden. Hij heeft echter reuma. De behandelende arts zei dat dit niet mogelijk was omwille van de reuma. Is dit werkelijk zo? Kan men niet opereren met reuma?

Op zich zie ik geen directe reden waarom een reumapatiënt geen knieprothese zou mogen krijgen. Wel zijn er hierbij een aantal bemerkingen:

  1. Zijn er andere factoren die misschien een bezwaar vormen: te jonge leeftijd, andere belangrijke chronische aandoeningen die een ingreep bemoeilijken of herstel na de ingreep zouden kunnen vertragen of de kans om tijdens of na de ingreep verhoogd besmettingsrisico?
  2. Is de reumatische aandoening op zich onder controle? Ideaal voor herstel en revalidatie is dat de andere gewrichten onder controle zijn en de ziekte in het algemeen rustig is. ook voor de desbetreffende knie. immers als deze knie ontstoken blijft zal het herstel sterk vertraagd worden en mist de ingreep zijn doel. Ik denk dat patiënt best hiertoe overlegt met zijn reumatoloog/huisarts en deze overleg pleegt met de desbetreffende orthopedist.

Vraag beantwoord in november 2013 door Dr. Klaas Vandevyvere, reumatoloog, AZ groeninge

Top

Mijn reumatoloog heeft mijn wekelijkse dosis Ledertrexate verhoogd van 6 pillen naar 8. Sedert enige tijd begint mijn haar vervelend te kroezelen. Kan dit door de Ledertrexate komen? Ik neem ook dagelijks prednisolon.

Beide, zowel Ledertrexate alsook prednisolone kunnen invloed hebben hierop. Indien patiënte zich zorgen hieromtrent maakt valt bezoek bij dermatoloog te overwegen.

Vraag beantwoord in november 2013 door Dr. Klaas Vandevyvere, reumatoloog, AZ groeninge

Top

Als negenjarig kind heb ik een jaar in het ziekenhuis gelegen als gevolg van acute jeugdreuma. Vervolgens heb ik tot mijn 18de jaar medicijnen geslikt. Daarna 100% genezen verklaard. Inmiddels ben ik 50 jaar en heb lichte verdikkingen in de knokkels van mijn handen, de handen voelen ook wat strak aan. Kan dat een gevolg zijn van veel horeca werk? Of loop ik een verhoogd risico?

  1. Acuut jeugdtrauma bestaat niet als ziekte. Je hebt ofwel acuut gewrichtsreuma, welke een bizarre reactie is van het lichaam na meestal een onverzorgde keelinfectie. Dit kan op elke leeftijd zich ontwikkelen en niet per se tijdens de jeugd en heeft geen enkel raakvlak met reumatoïde artritis. Hiernaast heb je juveniele idiopatische artritis.
  2. Aan de hand van deze beschrijvingen kan ik onmogelijk uitspraak doen over wat er precies aan de hand is. Dit lijkt verborgen consult wat niet de bedoeling is. Vermoedelijk gaat het om een klassieke handartrose. Het risico op artrose is verhoogd bij mensen met een chronische (geen acute dus!!) gewrichtsaandoening.
  3. Indien het echt om een juveniele artritis gaat, is de kans echter klein dat, gezien de jarenlange afwezigheid van klachten, het om een heropflakkering gaat.

Vraag beantwoord in november 2013 door Dr. Klaas Vandevyvere, reumatoloog, AZ groeninge

Top

Sinds 4 jaar heb ik RA. Ben in behandeling in het OLV-ziekenhuis Aalst. Samen met de toenmalige symptomen kreeg ik ook last van fistels. Intussen zo’n 11 keer geopereerd aan steeds dezelfde wonde omdat de fistels steeds weerkeerden. In de hoop dat iemand me zou kunnen zeggen van waar die fistels, abcessen en dergelijke voortkwamen onderging ik ontelbare onderzoeken en bezocht ik al 4 verschillende ziekenhuizen. Resultaat: gebrek aan bewijzen voor de ziekte van Crohn. Geen diagnose betekent geen behandeling. Ik gebruik een speciaal zitkussen vermits gewoon zitten zo goed als onmogelijk is. Begin 2012 werd er operatief een anale flap uitgevoerd waardoor ik sindsdien een soort drainagesysteem kreeg ingeplant. Intussen is ook de RA echt verergerd. Uit werken gaan wordt te veel. Nochtans probeer ik met alle mogelijke middelen aan het werk te blijven. Mijn vraag is nu of u dergelijke neveneffecten al heeft ervaren of soms studies of dergelijke zou hebben gelezen hierover. Ik weet niet of ik hier op de juiste plaats ben maar ik probeer alle middelen te benutten om aan meer info te komen of om eventuele lotgenoten met mijn verhaal te willen bereiken.

In een onderzoek verricht door het Amerikaans geneesmiddelen agentschap, het FDA, bij patiënten met reumatoïde artritis, kon men bij 0.02 % van deze patiënten anale fistels weerhouden. Het ging vooral om mannen van middelbare leeftijd. Deze patiënten stonden onder behandeling met methotrexaat en een belangrijk deel van deze patiënten kreeg gelijktijdig Humira toegediend. Evenwel is men er op heden niet uit of reumatoïde artritis zelf of de medicatie die de patiënt neemt, aan de basis ligt van deze anale fistels. Belangrijk is te weten dat het ontstaan van anale fistels ook mogelijks berust op een auto-immuun reactie (reactie waarbij het eigen verdedigingssysteem het eigen lichaam aanvalt). De vraag stelt zich dan ook of mensen met reeds een bestaande auto-immuun aandoening gevoeliger zijn aan het ontwikkelen van een andere auto-immuun reactie. Een andere mogelijkheid is dat medicijnen die inwerken op het immuunsysteem een dergelijke reactie gaan uitlokken. Er bestaat evenwel nog geen duidelijkheid hieromtrent.

Vraag beantwoord in oktober 2013 door Dr. Klaas Vandevyvere, reumatoloog, AZ groeninge

Top

Ik ben 31 en heb sinds 3 jaar de diagnose RA. Na diverse medicijnen genomen te hebben die de ontstekingen niet voldoende onderdrukten stopte ik ongeveer 1 jaar met medicatie wegens zwangerschap. Daarna Ledertrexate® begonnen in combinatie met Meloxicam® en wegens positief effect werd de Meloxicam na 3 à 4 maanden gestopt. Na een drietal maanden kreeg ik heel veel last van allerlei bijwerkingen. Bij laatste controle werd dosis verhoogd van 6 naar 8 x 2,5 mg + terug Meloxicam. Maar dat doe ik liever niet aangezien ik al zo'n maagproblemen heb van de Ledertrexate. De laatste tijd heb ik de ene ontsteking na de andere. Nu is mijn vraag: wanneer heeft een medicijn effect, als je kunt functioneren, of zouden de pijn en de ontstekingen ook moeten wegblijven? Ik weet dat Ledertrexate wordt gezien als het meest effectieve medicijn, als dit bij mij niet werkt, is er dan nog een medicijn dat wel zal werken? Welke mogelijkheden ziet U nog?

  1. Indien de dosis Ledertrexate wordt opgedreven zal pas een antwoord te verwachten zijn tussen 6 tot 12 weken na de dosisophoging. Het antwoord omvat een afname van de ontstekingssymptomen zoals pijn, stijfheid en zwelling en daardoor een verbeteren van het functioneren. Ontstekingsremmers kunnen in die tussenperiode bijkomende ondersteuning bieden. Indien deze niet goed verdragen worden kan bv. een maagzuurremmer geassocieerd worden of kan beslist worden een ander type ontstekingsremmers, type cox-2 inhibitoren zoals celocoxib of eterocoxib te geven.
  2. Indien na 12 weken geen duidelijk antwoord te weerhouden valt, zal dan ook de basistherapie moeten aangepast worden. Dit kan door de associatie van een tweede klassieke reumaremmer zoals bv. leflunomide. Ofwel kan er in overleg met de reumatoloog en afhankelijk van de ziekteactiviteit overgegaan worden tot het inschakelen van een biologisch geneesmiddel zoals bv een TNF-blokker.

Best overlegt u met uw reumatoloog in deze situatie wat de beste strategie is. Wie beter dan hij/zij kent uw ziekte en uw ziekteverloop.

Vraag beantwoord in september 2013 door Dr. Klaas Vandevyvere, reumatoloog, AZ groeninge

Top

In Nederland bestaat de reumachip. Is er hier in België beweging op dat gebied? Zijn de resultaten in Nederland veelbelovend of is het nog te vroeg? Ik heb soms ook de indruk dat de farmacie goedkope en efficiënte middelen tegenwerkt omdat hun eigen dure reumamiddelen economisch interessanter zijn ...wij als patiënt zijn hier totaal machteloos.

Wat is de reumachip?

Over de reumachip

Dit is een chip die in de nek wordt ingeplant. Hier hecht de chip zich vast aan een zenuw. Vervolgens zal de chip een bepaald signaal uitzenden dat door de zenuw wordt gevoerd. Dit signaal moet er voor zorgen dat de reumatische ontsteking verminderd. Als alles goed werkt moet het zelfs mogelijk zijn om deze volledig te laten verdwijnen. De ingreep is maar een kleine ingreep. Overigens is de chip meer een soort pacemaker zoals die al langer bekend is in de medische sector.

Werking van de reumachip?
De reumachip moet de hersenzenuw genaamd nervus vagus gaan stimuleren. Het stimuleren van deze zenuw heeft een ontstekingsremmend effect. En aangezien reuma ontsteking aan zenuwen en pezen is zou de chip moeten werken. De chip stimuleert de nervus vagus, die hetzelfde stofje afgeeft als bij een bijensteek. Doordat deze stof, genaamd Acetylcholine zich aan andere stoffen bindt werkt dit stofje ontstekingsremmend. Als de nervus vagus dit dus in hogere mate aanmaakt kunnen ontstekingen worden geremd.

Dit onderzoek zit nog in een vroegtijdig stadium. Het onderzoek loopt op dit moment enkel in Nederland vermits de chip daar in ontwikkeling is. Voorlopig zijn de gegevens nog te beperkt om conclusies te trekken en dit als een nieuwe kandidaat op de bestaande markt te zien. Er zijn op dit ogenblik veel andere pistes die lopen en die hoopgevend zijn zoals stamcel transplantaties, medicijnen die inwerken op de binnenkant van cellen van ons immuunsysteem.

Deze dynamiek achter de ontwikkeling van nieuwe producten blijft belangrijk omdat we op zoek gaan naar steeds efficiëntere en vooral ook veilige producten. Deze zijn bedoeld voor mensen die ontsnappen aan de normale-conventionele behandeling. Evenwel is het niet of mag het doel niet zijn deze nieuwe ontwikkelingen als eerste keuze te zien.

Vraag beantwoord in augustus 2013 door Dr. Klaas Vandevyvere, reumatoloog, AZ groeninge

Top

Ik heb al meer dan 24 jaar RA, heb al vele medicatie gehad, nu sta ik op Orencia, Arava, 5mg prednisolone per dag. Maar mijn vraag is: ondanks alle medicatie blijft het proces van degeneratie van mijn gewrichten verder gaan, zeker aan voeten, handen en polsen. Alhoewel de ontstekingen onder controle zijn. Is dit normaal?

Hoofddoel van de therapie is het ontstekingsproces, dat geldt als drijfveer voor het ontstaan van schade, af te remmen. Evenwel de schade die zich reeds ontwikkeld heeft in het verleden heeft zijn eigen leven en de evolutie hiervan kan niet echt afgeremd worden door de ontstekingsgerichte therapieën. Meer en meer poogt men naast doeltreffende ontstekingscontrolerende therapie ook middelen te zoeken die herstel in de hand werken.

Vraag beantwoord in juli 2013 door Dr. Klaas Vandevyvere, reumatoloog, AZ groeninge

Top

In de laatste diagnose spreekt men van RA. In eerdere diagnoses spreekt men van systeem lupus.
Kan men een combinatie van de twee hebben?

Het lijkt weinig waarschijnlijk dat u beide diagnoses tegelijkertijd of achtereenvolgens ontwikkelt.
Wel is het zo dat zich bij reumatoïde artritis soms algemeen lichamelijke verschijnselen ontwikkelen die ook bij lupus kunnen voorkomen. In dat geval spreekt men van een systemische reumatoïde artritis of van een reumatoïde ziekte.
Anderzijds is het zo dat bij lupus ook artritis van kleine handgewrichten kan voorkomen als manifestatie van de ziekte. In tegenstelling tot bij reumatoïde artritis is deze zelden destructief voor de gewrichten met uitzondering van jacoud artritis.
Tenslotte kunnen bepaalde medicijnen onder meer gebruikt in de behandeling van reumatoïde artritis een lupusachtige reactie uitlokken.
Het lijkt me dan ook aangewezen dit te overleggen met uw behandelend arts.

Vraag beantwoord in juli 2013 door Dr. Klaas Vandevyvere, reumatoloog, AZ groeninge

Top

In 2001 kreeg ik de diagnose SLE. Zo'n 2 jaar terug hebben ze gezien dat ik ook tekenen van RA vertoon, en daarmee werd me methotrexaat voorgeschreven. Door het nemen van de MTX word ik heel snel ziek doordat mijn immuunsysteem volledig uitgeschakeld is, terwijl ik vroeger quasi nooit ziek werd. Daarenboven blijkt de MTX mijn pijnklachten niet te verzachten en blijft de boterosie doorgaan.
Nu ben ik op zoek naar andere medicatie omdat ik graag de MTX zou stopzetten en nu vroeg ik me af of jullie me kunnen helpen en me kunnen zeggen wat tegenwoordig het beste medicijn is tegen RA.

Er is niet zoiets als het beste medicijn. Behandeling van reumatoïde artritis is een individuele behandeling waarbij de arts samen met patiënt en rekening houdend met individuele karakteristieken van zijn ziekte z'n behandelingskeuze maakt. Over de individuele aanpak voor u , zal u best met een professional contact nemen om alternatieven te bekijken en te bespreken.

Vraag beantwoord in juni 2013 door Dr. Klaas Vandevyvere, reumatoloog, AZ groeninge

Top

Ik neem sedert 11 maart Ledertrexate, foliumzuur en Gambaran voor een ontsteking aan mijn voet en een worstenteen. Sedert een week heb ik geen last meer.
Ben sedert 11 maart op ziekenbond op aanraden van mijn reumatoloog. Op 28 mei moet ik terug op consultatie en hoop dat ik terug mag gaan werken want thuiszitten is niets voor mij.
Door verveling ging ik surfen op internet over reumatische artritis, Ledertrexate en Gambaran. Daarover ben ik erg geschrokken (vb. dat Ledertrexate chemo is en dat je maag en darmklachten kan krijgen).
Ben dan beginnen panikeren met gevolg dat ik last kreeg van prikkelbare darm.
Heb van de dokter Duspatalin en Alprazolam gekregen, en na een week ben ik van de prikkelbare darm af. Ik moet de medicatie wel nog enkele weken doornemen.
Is dat echt zo dat het met stress te maken had of is het door het nemen van Ledertrexate en Gambaran dat ik darmproblemen had? Is Ledertrexate wel veilig, want volgens mijn reumatoloog moet je dat een hele lange tijd doornemen, zodat de opstoten niet terug komen.

  1. Worstteen is geen typisch verschijnsel voor reumatoïde artritis dan wel eerder een beeld dat gezien wordt bij psoriasis artritis.
  2. Indien darmklachten aan Ledertrexate zouden gekoppeld zijn dan zouden deze telkens de dag van de inname en/of de dag nadien voorkomen en daarna verdwijnen. Wel zien we soms voorbijgaande ongemakken in de eerste weken na opstarten van methotrexate.
  3. Wat gambaran betreft, dit is een ontstekingsremmer. Deze kunnen slijmvlies van maag en darmen prikkelen door zijn werking. Evenwel zouden de darmklachten blijven bestaan zolang Gambaran ingenomen wordt.
  4. Ledertrexate is een veilig product zolang het oordeelkundig gebruikt wordt: correcte inname, gelijklig gebruik foliumzuur, geregelde bloedcontroles via huisarts en geregeld nakijken efficiëntie via reumatoloog.

Vraag beantwoord in mei 2013 door Dr. Klaas Vandevyvere, reumatoloog, AZ groeninge

Top

Bij 'vragen aan de reumatoloog (vervolg 2)' staat een vraag beantwoord door Dr Elke Geens in oktober 2011 die mij frappeert : iemand met zeer hoge Anti-ccp, reumafactor positief en extreme vermoeidheid vraagt of er verband is met geleden darmproblemen met volvulus als gevolg. (er werd gezegd dat er geen relatie bekend is). Maar dit zou mijn vraag kunnen zijn! Ik zit in exact dezelfde situatie : Anti-ccp van 1020, reumafactor positief, extreem vermoeid en darmproblemen (briden op de dunne darm - volvulus - zgn 'darmknoping'; reeds 2 maal geopereerd in spoed, zonder dat men weet hoe vb. de briden zijn ontstaan, want ik was vroeger nog nooit geopereerd.) Ben ik toevallig in compleet dezelfde situatie met dezelfde symptomen, of zouden er nog zulke patiënten zijn? Ik ben reeds bij 2 reumatologen geweest : de één wil direct starten met Ledertrexaat, de ander zegt beter niets te doen, omdat ANF ok is... wat te doen...?

Voortgaande op eigen literatuurstudie en uit eigen ervaring zijn er op heden geen casussen beschreven wereldwijd waarbij er een verband gelegd wordt tussen anti-CCP antistoffen, reumatoïde artrtis (RA), briden en/of volvolus.
Ik denk dat hier geen zebra's dienen gezocht te worden maar als er hoefgetrappel klinkt voor de deur aan een paard dient gedacht te worden; t.t.z. er is de buikproblematiek waarbij het zo is dat het risico bestaat na elke ingreep in de buikholte om briden/verklevingen te gaan ontwikkelen. Dit is een normale littekenreactie van de bindweefselstructuren in de buik na beschadiging al dan niet door trauma of door ingreep. Hierop kan een stuk dikdarm roteren of draaien gaan rond zijn eigen as waardoor een afsluiten ontstaat van de dikke darm en aldus een volvolus zich ontwikkelt.
Bij auto-immuunziekten vooral bij SLE (lupus) kan serositis zich ontwikkelen gaan of een ontsteking van het buikvlies, doch dit geeft een heel andere presentatie en andere klachten bij de patiënt. Bij RA kan ook in principe een ontsteking van de serosa (de bekledende vliezen van buik en borstholte) zich voordoen maar bij RA is dit vooral beschreven van de vliezen van de borstholte.

Mogelijk bestaat er wel een verband tussen de reumafactor positiviteit de anti-ccp antistoffen en de vermoeidheid. Reumatoïde artritis (RA) presenteert zich karakteristiek als een chronische symmetrische ontsteking van kleine gewrichten in hoofdzaak van handen en voeten die kan leiden tot beschadiging van gewrichten en verlies van functie.
Soms kan een RA zich eerder als een systemische ziekte presenteren met vooral systemische klachten zoals vermoeidheid, nachtzweten, eetlustvermindering, vermagering, lichte koorts zonder echte gewrichtsklachten.
Hoe dan ook, ik meen dat wanneer geen gewrichtsklachten aanwezig zijn met deze klachten van vermoeidheid toch ook best eerst andere zaken zoals infecties, hormonale afwijkingen, vitaminentekorten en andere zaken worden uitgesloten. Pas als geen andere verklaringen voorhanden zijn en als de klachten correleren met de aanwezigheid van ontstekingsfactoren in het bloed en de klachten dermate storend zijn voor de patiënt in kwestie, kan eventueel een systemisch gerichte behandeling gestart worden. Indien geen echte gewrichtsklachten, gaan noch Ledertrexate noch Arava een belangrijke invloed uitoefenen op het verloop van de klachten. Hier kan bv. overwogen worden om steroïden al dan niet in combinatie met azathioprine te starten.

Vraag beantwoord in april 2013 door Dr. Klaas Vandevyvere, reumatoloog, AZ groeninge

Top

Ik ben 59 jaar en heb sinds 1995 R.A. en spuit mijzelf, n.l. 0.2ml methotrexaat per week. Ik laat mijn bloed elke 2 maanden nakijken. De anti-CCP waarde was nu 2710. Volgende week ga ik naar de huisarts maar ik wil graag uw mening hierover.

Citrulline antistoffen of, beter, anti-citrulline antistoffen zijn antistoffen gericht tegen gecitrullineerde lichaamseigen eiwitten.
Er is een laboratoriumtest die de anti-CCP-antistoffen kan meten. Patiënten met reumatoïde artritis kunnen het eiwit CCP vormen. In reactie hierop vormt het lichaam antistoffen tegen dit CCP . Deze antistoffen worden gemeten als hulpmiddel bij het stellen van een diagnose reumatoïde artritis (RA). Om RA vast te stellen kan naast anti-CCP ook reumafactoren (RF) worden gemeten. Anti-CCP en RF hebben dezelfde sensitiviteit maar anti-CCP een hogere specificiteit omdat ook andere ontstekings- en infectieziekten verhoogde RF uitslagen geven. Zelfs als de klachten nog onduidelijk zijn dan kan de anti-CCP test extra informatie geven.
Anti-CCP hebben dus een diagnostische waarde. Naast een diagnostische waarde, hebben deze ant-CCP ook een prognostische waarde. Mensen met RA die drager zijn van deze antistoffen hebben grotere kans op destructies of gewrichtsbeschadigingen en dienen intenser behandeld en gevolgd te worden.

Vraag beantwoord in april 2013 door Dr. Klaas Vandevyvere, reumatoloog, AZ groeninge

Top

Crp=39 - Wat houdt dit in? Is de factor laag of erg hoog?

Het C-reactieve proteïne (Engels : C-reactive protein) meestal afgekort tot CRP, is een zogenaamd acutefase-eiwit. CRP wordt geproduceerd door de lever en afgegeven in de bloedbaan. Na het ontstaan van een ontsteking neemt de hoeveelheid CRP in het lichaam binnen een paar uur toe. Hierdoor is het CRP waardevol voor het vaststellen van een ontsteking of om het effect van een medische behandeling op een ontsteking op te volgen. De toename van CRP wordt vaak gezien voordat er klinische symptomen bij de patiënt optreden gaan. CRP is wel niet specifiek genoeg om de oorzaak van een ontsteking aan te tonen, maar het is een signaalmolecule dat aangeeft dat aanvullend medisch onderzoek nodig is.
Een CRP van 39 mg/l is dus een hoog CRP gehalte, maar zegt alleen dat er een ontsteking in het lichaam aanwezig is en zegt aldus niets omtrent de oorzaak.

Vraag beantwoord in april 2013 door Dr. Klaas Vandevyvere, reumatoloog, AZ groeninge

Top

Ik heb reeds meer dan 40 jaar RA en werd voortdurend behandeld met klassieke medicijnen waaronder voor een lange periode Salazopyrine. Het voorschrift wijst op mogelijke bijeffecten als geheugenproblemen / verlies. Daar krijg ik nu wel mee te kampen. Na dieper onderzoek zouden er voorlopig geen problemen zijn van het type Alzheimer of Creutzfeld Jacobs. Ik ben er meer en meer van overtuigd dat dit geheugenverlies resulteert uit het grote en langdurig gebruik aan Salazopyrine (over een periode van 10 tot 15 jaar). Hebt u al gelijkaardige klachten vastgesteld bij andere patiënten?

In de eigen praktijk heb ik op heden geen patiënten gehad waarbij deze klachten opgetreden zijn, hoewel salazopyrine frequent gebruikt wordt. Er zijn enkele casussen gepubliceerd waarin een omkeerbare stoornissen van de hersenfunctie werd vastgesteld. Hoofdpijn, meningitis, epileptische aanvallen, spraakstoornissen, evenwichtsstoornissen , hallucinaties, oorsuizingen worden eveneens beschreven maar zijn zeer zeldzaam. Tot op heden werden geen problemen wat het geheugen betreft beschreven. Dus zou ik persoonlijk omzichtig zijn om de oorzaak van de klachten te linken aan gebruik van salazopyrine en is een doorgedreven neurologisch/ neuropsychologisch onderzoek noodzakelijk.

Vraag beantwoord in april 2013 door Dr. Klaas Vandevyvere, reumatoloog, AZ groeninge

Top

Door wat spierklachten heb ik bloed laten prikken, mijn reuma waarde is 413. Wat belachelijk hoog is. Wat moet ik hiervan denken? Op mijn lab uitslag staat: reumafactoren kwant waarde 464; mijn bezinksel en witte bloedlich. zijn goed. Wel laag ijzer. Er staat ook nog anti ccp > 340.

Gezien de klachten en de aanwezigheid van reumafactor en CCP antistoffen is het aangewezen de huisarts en in tweede tijd een reumatoloog te consulteren. Deze klachten en bloedafwijkingen kunnen eventueel wijzen op een beginnende reumatoïde artritis.

Vraag beantwoord in maart 2013 door Dr. Klaas Vandevyvere, reumatoloog, AZ groeninge

Top

Ik ben huisarts in Eeklo. Ik heb een vraag ivm Ledertrexaat. Ik las op de bijsluiter van Ledertrexaat dat er als bijwerking een trombogeen effect wordt beschreven op zowel veneus als arterieel niveau. Onlangs is mijn vader overleden. Hij was gekend met RA waarvoor Ledertrexaat 12 mg/week in combinatie met Prednisolone 4mg. Hij nam deze medicatie ongeveer 2 jaar. Hij deed in september plots een AMI (ondanks chronische inname Asaflow 80) waarvoor een stent geplaatst werd en hij werd opgestart met Brilique 2x1 tabl/d. Na 7 dagen werd dit gecompliceerd met een ischemisch CVA met halfzijdige verlamming. Na 24 h volgde een cerebrale bloeding met volledige paralyse en overlijden als gevolg. Heeft u ook de indruk dat patiënten onder Ledertrexaat meer kans hebben op CVA en/of AMI? Hebt u al veel van deze complicaties gezien? Deze vraag blijft mij achtervolgen.

Een pertinente vraag die een genuanceerd antwoord verdient.
Zoals door u aangehaald, wordt inderdaad een trombogeen effect beschreven ten gevolge inname methotrexate. Eerlijk gezegd dien ik vanuit praktijk ervaring mee te delen dat ik tot hiertoe geen dergelijke cases heb gezien.
Evenwel ligt de waarheid eerder in volgende redenering. Reumatoïde artritis is een chronisch inflammatoire aandoening die gepaard gaat met systemische inflammatie. Een chronisch inflammatoire aandoening gaat gepaard met een verhoogde morbiditeit en mortaliteit op cardiovasculair gebied en verhoogde incidentie van cerebrovasculaire aandoeningen. Deze correlatie is uitvoerig beschreven voor reumatoïde artritis.
Optimale ziektecontrole met optimale onderdrukking van de inflammatie is ook omwille van deze reden, naast de preventie van gewrichtsbeschadiging en behoud van functionaliteit, primordiaal.
Hiernaast is aandacht voor en aanpak van cardiovasculaire risicofactoren zoals bloeddruk, cholesterol en vetten, rookstop, aangewezen.

Vraag beantwoord in januari 2013 door Dr. Klaas Vandevyvere, reumatoloog, AZ groeninge

Top

Ik ben reeds 3 jaar RA-patiënt en ben in behandeling in het UZ te Gent, afdeling Reumatologie prof Verbruggen.
Krijg wekelijks ingespoten 15mg Ledertrexate + dagelijks foliumzuur 1 mg, Mannitol 150mg, + 3 x per week 1 tablet Arava 10mg + dagelijks 10mg Crestor (Cholesterol verlagende medicatie).
De resultaten zijn bevredigend maar de laatste tijd ben ik bijzonder vermoeid en heb last van mijn ogen. Kan dit zijn door het lange gebruik van die medicatie? En kan dat gebruik van deze medicatie op lange termijn niet schadelijk zijn voor mijn lever, nieren, andere organen en het bloed? Zal ik geen bloedkanker krijgen? Mijn bloed wordt wel om de drie maand gecontroleerd.

Elk medicijn is een ingrijpen in een natuurlijk gebeuren, ook al gaat het hier om een ziekte. Een ingrijpen in een dergelijk natuurlijk gebeuren kan processen verstoren (versterken of onderdrukken). Dit kan aanleiding geven tot subjectieve gewaarwordingen die we nevenwerkingen noemen of verstoring van orgaanfuncties wat we toxiciteit noemen.
Enerzijds is het belangrijk voor start van therapie dat patiënt voldoende informatie ontvangt omtrent nevenwerkingen en/of toxiciteit. Informatie kan reeds een geruststellend effect hebben op de patiënt indien zich nevenwerkingen voordoen.
Nevenwerkingen zoals vermoeidheid, hinder ter hoogte van de ogen, kunnen ongemakken met zich meebrengen maar hoeven daarom niet te betekenen dat een medicijn dient gestopt te worden. Er moet telkens een balans gemaakt worden met patiënt en arts of voordeel doorweegt op de nevenwerkingen. Dit dient bij elk consult geëvalueerd en besproken te worden.
Anderzijds zijn er de toxische effecten. Deze kunnen geëvalueerd worden door geregelde bloednames, bij voorkeur twee à driemaandelijks. Ook opnieuw is het hier van belang patiënt hiervan op voorhand te informeren evenals zijn huisarts, en dit ook na jaren behandeling te blijven motiveren om deze bloednames te laten doorgaan. Het is immers zo dat afwijkingen bv. de lever en nieren sneller zichtbaar worden in het bloedbeeld vooraleer er bij de patiënt effectief klachten optreden. Indien de bloedname mogelijke toxische effecten aantoont, kan snel ingegrepen worden door de dosis te minderen of het medicijn te stoppen. Meestal volstaat dit om toxische effecten teniet te doen.
Ook adequate inname van foliumzuur door de patiënt blijft hierbij belangrijk.

Wat betreft bloedkanker, is het inderdaad zo dat er onafhankelijk van de behandeling , voor elke patiënt met reumatoïde artritis een verhoogd risico op bepaalde types lymfeklierkanker bestaat. Mogelijk zou er een verband bestaan tussen vroegere besmetting met een virus dat klierkoorts veroorzaakt, gebruik van methotrexate en lymfeklierkanker. Evenwel is dit een zeer complex en controversieel onderwerp. Adequate opvolging en onderzoek is daarom ook aangewezen en bij abnormale klachten dient men hieraan te denken en deze mogelijkheid uit te sluiten.

Vraag beantwoord in januari 2013 door Dr. Klaas Vandevyvere, reumatoloog, AZ groeninge

Top

Is het zinvol een infraroodcabine aan te schaffen? Ik heb RA. Als we de reclame mogen geloven, zou dit helpen om de pijnklachten te verminderen…

Er is actueel wat reumatoïde artritis betreft geen enkele wetenschappelijk studie die een voor- of nadeel beschrijft wat infrarood betreft. Het is zo dat ik aan mijn patiënten voorstel om te testen en te zien wat hun eigen ondervindingen zijn. Stel je vooraf de vraag of je dit ook na enkele maanden blijvend zal gebruiken.

Vraag beantwoord in november 2012 door Dr. Klaas Vandevyvere, reumatoloog, AZ groeninge

Top

Ik gebruik al 11 jaar methotrexaat, in het begin met sulfasalazine wat niet goed ging en ik heel naar in mijn hoofd werd, onzeker enz. Toen ik stopte met sulfasalazine ging het heel langzaam aan wat beter maar dit duurde wel een half jaar. Sinds januari heb ik een ander merk methotrexaat en sinds april werd ik heel onzeker met druk in mijn hoofd en last van opstopping van mijn ontlasting. Ik moest toen stoppen en even helemaal niets nemen. Nu na een half jaar begin ik mij eindelijk iets beter te voelen maar de RA komt nu ook weer terug. Is het wel verstandig om weer aan de methotrexaat te beginnen?

Je moet de voor- en nadelen van methotrexate in balans nemen. Aan de ene kant is een absolute ziektecontrole noodzakelijk naar de toekomst toe. Hiertoe zijn het gebruik van reumaremmende medicijnen zoals onder andere methotrexate noodzakelijk. Evenwel bestaan naast methotrexate eventuele alternatieven. Anderzijds dienen de nevenwerkingen in acht genomen te worden. Let wel, er bestaan geen medicijnen die geen enkele nevenwerking met zich meebrengen. In het geval van methotrexate zien we vaak nevenwerkingen die zich manifesteren op de dag van inname of de dag erna. Deze verdwijnen vrij snel.
Hoe dan ook dient een adequate controle van de reumatoïde artritis nagestreefd te worden, alleen dient men steeds in overleg met behandelend arts een balans te maken tussen voor- en nadelen.

Vraag beantwoord in oktober 2012 door Dr. Klaas Vandevyvere, reumatoloog, AZ groeninge

Top

Methotrexaat en prille zwangerschap

Omdat deze vraag een lang en zeer sereen antwoord vraagt werd ze apart behandeld. De lezer vindt ze HIER.

Vraag beantwoord in oktober 2012 door Dr. Klaas Vandevyvere, reumatoloog, AZ groeninge

Top

In welke fase van de ziekte gaat men over van enkel Ledertrexate en Medrol tot het gebruik van TNF alfa blokkers? Zijn er andere redenen om geen TNF alfa remmers toe te dienen dan hart- en longproblemen? Misschien als de ziekte al te ver gevorderd is? Ik lees niets over het “vastzetten” van de gewrichten? Wordt dit nog gedaan?

Streefdoel van de behandeling bij een patiënt met reumatoïde artritis is het bereiken van een aanvaardbaar evenwicht tussen symptoomcontrole (pijn, stijfheid en vermoeidheid), voorkomen van gewrichtsschade en dit aan een aanvaardbare graad van nevenwerkingen en toxiciteit. De ultieme uitdaging is het bereiken van een langdurige remissie (quasi afwezigheid van symptomen, uitblijven van gewrichtsschade en afwezigheid van actieve ontstoken gewichten). En er kan gezegd worden dat patiënten vandaag de dag meer en meer een betere behandeling krijgen en dat ernstige schade kan vermeden worden. Vandaar dat men ook een sterke afname ziet van het aantal gewrichtsverstijvingen, ingrepen of andere chirurgische interventies zoals het vastzetten van een gewricht.
Ledertrexate al dan niet samen met andere reumaremmers in combinatie met steroïden wordt vaak als eerstelijns behandeling gestart. Meestal worden de steroïden stapsgewijs afgebouwd tot stop. Indien nog steeds remissie wordt bereikt kan de reumatoloog in overleg met de patiënt beslissen om eventueel de tweede reumaremmer te stoppen. Meestal blijft Ledertrexate wel behouden gezien het bewezen voordeel.
Het kan zijn dat de behandeling niet goed wordt verdragen door toxiciteit (aantasting van de lever, een belangrijke daling van de witte bloedcellen). Er kunnen ook subjectieve nevenwerkingen optreden. Ledertrexate geeft vaak meer subjectieve nevenwerking dan zelfs door artsen vermoed wordt: misselijkheid, vermoeidheid, krampen, draaierigheid, een ijl hoofd, smaakveranderingen. Op de eerste plaats lijken deze niet erg, maar kunnen vaak storend zijn in het dagdagelijkse leven van de patiënt. Het kan voor sommige patiënten een reden zijn om de behandeling te onderbreken.
Toxiciteit en nevenwerkingen kunnen dus een hinderpaal vormen voor het verderzetten van de behandeling.
Anderzijds kan het zijn dat het vooropgestelde doel niet bereikt wordt en de ziekte desondanks deze behandeling actief blijft. De symptomen duiken opnieuw op of zijn in onvoldoende mate afgenomen of er ontstaat nieuwe schade en/of misvormingen.

Omwille van de twee bovenstaande redenen kan beslist worden om een biologisch geneesmiddel te starten. Dit kan zelfs reeds vroeg in een vroege ziektefase zijn.
De voorkeur in dit geval gaat uit naar het starten van een TNF blokker. Deze middelen worden biologisch genoemd. Met biologische behandeling bedoelen we dat het gemaakt is door biologische processen, eerder dan via chemische weg. De biologische behandeling die uw arts u heeft voorgesteld is geregistreerd en terugbetaald in België voor Reumatoïde artritis.
Bij het starten van deze behandeling dienen opnieuw voordeel en eventuele nevenwerkingen in overweging te worden genomen. Tevens dient ook rekening gehouden te worden met de medische voorgeschiedenis van de patiënt.
Een voorgeschiedenis van een doorgemaakte allergische reactie op gelijkaardige producten kan een beletsel vormen.
De aanwezigheid van onvoldoende gecontroleerde hart- en vaataandoeningen, longaandoeningen (zoals COPD of chronische bronchitis) ernstige neurologische aandoeningen (zoals MS) ernstige nier- en leveraandoeningen, ernstige hormonale aandoeningen (bv. niet goed geregelde suikerziekte) of maag en darmaandoeningen kunnen eveneens een struikelblok zijn.
Verder wordt het gebruik van deze biologische geneesmiddelen afgeraden bij mensen met in het verleden regelmatig terugkerende bacteriële, virale of schimmelinfecties (bv. tuberculose, hepatitis B en C, HIV en AIDS en herpes zoster (schimmelnagels daarentegen niet). Behandeling dient eveneens niet gegeven te worden aan mensen met een niet behandelde actieve tuberculose.
Mensen met aangeboren of verworven aandoeningen van het immuunsysteem worden best ook uitgesloten.
Tevens wordt behandeling ontraden bij mensen met recente kanker diagnose. Indien in het verleden de patiënt voor kanker behandeld werd, wordt voorgesteld om 10 jaar, en voor sommige tumoren zelfs 20 jaar, te wachten.
De behandeling wordt eveneens afgeraden bij mannen en vrouwen waarbij er een actieve zwangerschapsonderbreking is en bij zwangere vrouwen. Borstvoeding geven kan ook een reden zijn om de behandeling uit te stellen.

Vraag beantwoord in oktober 2012 door Dr. Klaas Vandevyvere, reumatoloog, AZ groeninge

Top

Hoe is het verloop en de prognose bij RA?
Sinds november vorig jaar heb ik de diagnose "early reumatoïde artritis".
Is dit typisch voor RA het plotse komen en gaan van de pijn? En zo'n heftige pijn?
Ga ik kunnen blijven werken? Ben amper 35 en alleenstaand, ben niet van plan thuis te zitten, mijn leven is mijn werk en omgekeerd.
Concrete vragen naar u:

  • is dit grillig verloop typisch voor "early RA"?

  • Hevige pijnen waardoor je amper op benen kan steunen typisch en na enkele dagen/uren compleet pijnvrij, is dit typisch RA?

  • Heeft belasting ttz overbelasting en/of teveel inspannig te maken met RA?

  • En kan het zijn, doordat ik nu al 3 weken geen inspuiting Ledertrexate (10mg/week) meer heb gehad (niet meer voorradig tot eind sept. volgens apotheek) dat ik nu opflakkering heb?

Heel wat vragen die mijns inziens hadden kunnen beantwoord worden indien gezondheismedewerkers voldoende tijd zouden steken in informatiegeving en goeie communicatie. Uit de vraag komen immers heel wat ongerustheden naar boven naar de toekomst toe en heel wat onzekerheden.

Reumatoïde artritis behandelen is niet alleen de geschikte medicamenteuze therapie geven, het is de patiënt in zijn geheel wezen benaderen en behandelen.

Beginnende reumatoïde artritis kent inderdaad een zeer grillig verloop met ups en downs en verspringende pijnklachten. Vroeger sprak men vaak over het vliegend reumatiek, dit is geen ziekte maar een exacte beschrijving van hoe reumatoïde artritis (RA) zich gedraagt. Er kunnen dagen zijn waar de ziekte zich gedeisd houdt en nadien dagen waar de ziekte volop floreert. Door de ziekte worden niet alleen de gewrichten aangetast en gaan deze pijn of stijfheid geven of gaan ze zwellen, maar kunnen ook spieren en pezen betrokken worden. Deze verzwakken en nemen in omvang af en worden gevoeliger aan overbelasting. Banale handelingen kunnen dan ook aanleiding geven tot gevoel van overbelasting en stijfheid.

Het doel van het opzetten van een behandeling zijn de symptomen te verminderen, de schade en vervormingen tegen te gaan en het functioneren van de patiënt garanderen. Medicatie is inderdaad een hoeksteen van de aanpak en Ledertrexate blijft de gouden standaard. Het onderbreken van deze therapie kan vroeg of laat in verloop van de ziekte aanleiding geven tot het opnieuw wakker worden van de ziekte en aanleiding geven tot klachten. Zelfs wanneer de ziekte goed gecontroleerd is kan één of twee weken staken van behandeling opnieuw aanleiding geven tot symptomen. Hoe vroeger de therapie gestart kan worden in het ziekteverloop hoe beter de uitkomst is op korte en op lange termijn.

Maar medicatie alleen is verreweg van de ideale behandeling, het luisteren naar de verzuchtingen van allerlei aard, het geven van adequate en voldoende en heldere informatie en richtinggevende raad van allerlei aard is nodig om behandeling te laten slagen.

Vraag beantwoord in oktober 2012 door Dr. Klaas Vandevyvere, reumatoloog, AZ groeninge

Top

HELPT EEN BEHANDELING BIJ EEN OSTEOPAAT BIJ REUMATOIDE ARTRITIS? Mijn moeder heeft reeds geruime tijd reumatoïde artritis en heeft de laatste tijd enorm veel zware ontstekingen. Ze overweegt een behandeling bij een osteopaat maar de huisarts beweert dat dat totaal geen nut heeft.

Reumatoïde artritis in een chronische aandoening met een zeer heterogeen verloop. Evenwel kan deze aandoening door de symptomen en/of door gewrichtsschade leiden tot een belangrijke graad van functieverlies. Tevens kan deze aandoening als gevolg van hart- en vaataandoeningen, infecties, nier- en longaandoeningen, de levensverwachting inkorten. Om al deze redenen is een adequate medicamenteuze therapie essentieel. Deze slaagt in mindere of meerdere mate er in symptomen te onderdrukken, schade af te remmen en orgaanverwikkelingen af te remmen.

Osteopathie kan hoogstens een aanvulling betekenen van een gedegen en strikt medisch/medicamenteus beleid. De hoop enkel en alleen op osteopathie stellen, is ontkennen van ernst en impact van deze aandoening en is de kans op schade aan gewrichten en orgaancomplicaties vergroten. Ook al is het begrijpelijk wanneer medicatie niet alle doelstellingen van de patiënt inlost, toch is beperkte impact van therapie op symptomen niet te onderschatten naar afremmen schade en verwikkelingen. Best lijkt overleg met huisarts/reumatoloog aangewezen indien medicatie niet de verhoopte doelen bereikt.

Vraag beantwoord in september 2012 door Dr. Klaas Vandevyvere, reumatoloog, AZ groeninge

Top

HOE KAN REUMA VASTGESTELD WORDEN?
Overal waar mijn moeder komt zeggen de dokters dat ze alle kenmerken heeft van reuma. Er wordt regelmatig bloed getrokken, maar er wordt niks gevonden. En zolang ze niks vinden krijgt ze geen deftige medicatie. Welke testen kunnen er nog gedaan worden?

De diagnose van een reumatische aandoening is niet altijd eenvoudig. In 50 % van de gevallen kan dit bij eerste contact, na vraaggesprek en onderzoek door de reumatoloog en eventueel aangevuld door bloedonderzoek en radiografieën. In sommige gevallen kan eventueel niet direct een duidelijke diagnose gesteld worden. Aanvullende bloedonderzoeken en dergelijke meer hebben niet altijd een meerwaarde en vormen vaak een bijkomende belasting en bron van ergernis voor de patiënten. soms is het zo dat geen duidelijke diagnose mogelijk is. Er kan soms pas in functie van evolutie van symptomen en kliniek in de tijd meer verduidelijking bekomen worden omtrent de diagnose. In dat geval dient evenwel ondersteunende therapie gestart te worden.

Vraag beantwoord in augustus 2012 door Dr. Klaas Vandevyvere, reumatoloog, AZ groeninge

Top