Reumatoïde artritis is een auto-immuunziekte. Maar wat is het immuunsysteem? En wat is een auto-immuunziekte?
Hoe werkt een gezond immuunsysteem?
Cellen uit ons immuun (afweer-) systeem herkennen ziekteverwekkende bacteriën, virussen, schimmels, kankercellen… en maken ze onschadelijk; andere lichaamscellen kunnen dat niet. Het immuunsysteem zorgt er zo voor dat schadelijke indringers worden opgeruimd voordat ze ons ziek kunnen maken. Het immuunsysteem is in staat onderscheid te maken tussen lichaamseigen en lichaamsvreemde stoffen. Wanneer er lichaamsvreemde stoffen worden aangetroffen, gaat het immuunsysteem acties ondernemen tegen deze stoffen (de ziekteverwekkers), waardoor deze worden gedood. De lichaamseigen stoffen blijven onaangetast. Het immuunsysteem herkent de moleculen van de ziekteverwekker en ontwikkelt antistoffen (immunoglobulines) die als een sleutel op het slot van de moleculen van de ziekteverwekker passen. Deze ‘op maat gemaakte’ antistoffen (globulines) bevatten de stoffen voor het doden van de ziekteverwekker.
Antistoffen en antigenen:
Voor iedere lichaamsvreemde stof (antigeen) is een antistof beschikbaar. Antistoffen passen op antigenen en schakelen deze zo uit.
Witte bloedcellen maken een onderdeel uit van ons immuunsysteem.
Een voorbeeld van een witte bloedcel is de monocyt. Monocyten zitten in de bloedbaan. Als ze vanuit het bloed de weefsels in gemigreerd zijn, worden ze macrofagen genoemd. Macrofagen (grote vreetcel) kruipen in en tussen de weefsels rond. Door middel van fagocytose nemen ze binnengedrongen virussen en bacteriën in zich op, evenals resten van dode of beschadigde lichaamseigen cellen en onschadelijke deeltjes.
De specifieke afweer is de taak van de lymfocyten.
Lymfocyten ontstaan uit stamcellen in het beenmerg. Deze stamcellen (in het beenmerg aanwezige cellen die zich kunnen ontwikkelen tot elke soort lichaamscel en waaruit iedere soort bloedcel gevormd kan worden) kunnen zich ontwikkelen tot een groot aantal verschillende celtypen. De lymfocyten die achterblijven in het beenmerg ontwikkelen en rijpen, via een aantal stappen, uit tot cellen die speciale moleculen, de zogenaamde antistoffen (B-lymfocyten), aanmaken. De voorloper cel van de T-lymfocyt ontwikkelt zich verder in de thymus tot T-lymfociet. Deze T-cellen gaan door het lichaam circuleren op zoek naar lichaamsvreemde indringers. Een aantal van deze circulerende cellen heeft als taak de immuunreactie te beheersen en te ondersteunen. Andere cellen hebben als taak zich aan de ziekteverwekker te hechten en deze onschadelijk te maken.
Wat betekent auto-immuniteit?
Het immuunsysteem is zo complex dat het zich soms vergist en zich tegen eigen lichaamscellen keert, die juist beschermd zouden moeten worden. Dit verschijnsel wordt auto-immuniteit genoemd. Auto-immuniteit is de oorzaak van een aantal zeer ernstige ziekten. Wanneer de T-helpers (cellen die de T- en B-lymfocyten activeren) de eigen lichaamsweefsels, bijvoorbeeld de cellen van de gewrichtsvliezen, als vijandelijk aanmerken, komt het tot een verhoogde activiteit van het immuunsysteem en ontwikkelt zich de auto-immuunziekte reumatoïde artritis.
De specifieke afweer is de taak van de witte bloedcellen.
Bron: RA Liga vzw
