De Nobelprijs voor Geneeskunde ging in 2025 naar drie wetenschappers die cellen hebben ontdekt die voorkomen dat het immuunsysteem het eigen lichaam aanvalt.

Mary Brunkow, Fred Ramsdell en Shimon Sakaguchi.

Het immuunsysteem beschermt ons iedere dag tegen duizenden bacteriën en virussen die ons lichaam proberen binnen te dringen. Het is belangrijk dat het immuunsysteem onderscheid kan maken tussen binnendringers en onze eigen cellen. Soms gaat dat fout en valt het ons eigen lichaam aan, wat leidt tot auto-immuunziekten zoals diabetes type 1 en reumatoïde artritis.

Onderzoek van de drie Nobelprijswinnaars voor geneeskunde leidde tot het inzicht dat bepaalde immuun cellen voorkomen dat andere immuun cellen het eigen lichaam aanvallen. Hun ontdekkingen zijn doorslaggevend geweest van hoe het immuunsysteem functioneert en waarom we niet allemaal ernstige auto-immuunziekten ontwikkelen. Met deze kennis wordt momenteel onderzoek gedaan naar behandelingen voor auto-immuunziekten, maar ook voor andere ziekten, waaronder kanker. Ze krijgen de prijs voor hun baanbrekend onderzoek naar zogenoemde ‘perifere immuun tolerantie’ ofwel ‘de rem van ons immuunsysteem’.

De Nobelprijzen
Als sinds 1901 worden elk jaar de winnaars van de Nobelprijzen bekendgemaakt. Die gaan naar mensen die een opmerkelijke prestatie hebben geleverd op het gebied van geneeskunde, natuurkunde, literatuur en vrede.
De Nobelprijs is vernoemd naar de Zweedse chemicus Alfred Nobel (1833-1896). Hij is ook de uitvinder van het dynamiet. Omdat zijn uitvinding in oorlogen heel wat doden had gemaakt, liet hij in zijn testament opnemen dat er met de rente van zijn kapitaal prijzen moesten worden uitgereikt, die vernoemd worden naar hem.
De Nobelprijzen worden officieel uitgereikt op 10 december, de sterfdag van Alfred Nobel. De winnaars krijgen dan een gouden medaille, een diploma en per Nobelprijs een gezamenlijk geldbedrag van 11 miljoen Zweedse kroon, zo’n 1 miljoen euro.

Alfred Nobel